پیام شماره ۱۷۰

یاران همراه!

تمامی کسانی‏که با تئوری‏های ((تجارت بین‏الملل)) آشنائی داشته باشند، می‏دانند که دیگر تئوری ((هزینه‏های نسبی)) تنها عامل تعیین کنندة ((مزیت نسبی)) میان کشورها نیست و نظریه‏هائی که نشأت گرفته از تئوری ((مقیاس اقتصادی)) و ((تجارت ماوراءالصنایع)) هستند، رُل مهمی را در تببین مزیت نسبی میان کشورها ایفاء می‏نمایند. در این رابطه، یکی از نظریه‏های مهم و تأثیرگذار، تئوری ((شکاف تکنولوژیکی و سیکل تولیدی)) است. اجازه دهید از بیان عبارات فنی پرهیز نمایم و موضوع پیام امروز را به زبانی ساده مطرح کنم. ((رقابت)) کشورها در فضای اقتصاد بین‏الملل در شرایط امروزی، مبتنی بر دست‏یازی به تکنولوژی برتر است و کشورهای مسلط سعی دارند با تمامی ابزارهای موجود، حداقل در فرآیندی کوتاه‏مدت، مانع از دست‏یابی کشورهای دیگر به آن شوند که همین امر بسیاری از رفتارهای کنونی بشر را در حوزه‏های مختلف معرفتی، تحت تأثیر قرار داده است. به‏عبارت دیگر، اگر یکی از دغدغه‏های کشورهای قدرتمند برای رسیدن به اهداف اقتصادی طی دهه‏های ۱۹۶۰ الی ۱۹۹۰، صدور مبانی فکری و مقابله با اندیشه‏های متفاوت بود که در همین راستا، مقابلة شدید کشورهای غربی با شیوع اندیشة کمونیسم و در مقابل تلاش گستردة کشورهای وابسته به ((بلوک شرق)) برای توسعه ایدئولوژی کمونیسم و متعاقباً پیدائی ((موج سوم)) که مبتنی بر ((تفکر و خیزش اسلامی)) بود، قابل اعتناء و بررسی می‏باشد و شاید شعار ((صدور انقلاب)) در بسیاری از کشورها طی دوران مزبور، نشأت گرفته از همان تفکر بوده است؛ امّا در ((دنیای تغییریافتة کنونی))، کمتر کشوری برای رسیدن به اهداف اقتصادی و شاید معرفتی!، به دنبال صدور تفکر و ایدئولوژی انقلاب می‏باشد و در مقابل، منازعة کشورها بر سر تصاحب تکنولوژی است که قدرت را در آن می‏بینند و تسلط بر جهان را در چگونگی انحصار بر آخرین رمز و رموز آن جستجو می‏نمایند، هرچند که قرار باشد مظاهر اولیة تکنولوژی را در اختیار برخی از کشورها قرار دهند. بلوک بندی جدید در دنیای نوین، دیگر بر اساس تفکر و ایدئولوژی صورت نمی‏گیرد، بلکه مبتنی بر چیرگی بر تکنولوژی‏های پیشرفته‏ای می‏باشد که فعلاً یکی از مظاهر متعالی آن تکنولوژی نانو و آن‏بخش از تکنولوژی هسته‏ای است که تکیه بر نانو تکنولوژی داشته باشد. در این رابطه، کشورهای ((بسیار پیشرفته صنعتی)) توانسته‏اند از طریق سرمایه‏گذاری کلان در ((تحقیق و نوسعه)) به چنین تکنولوژئی دست پیدا کنند و اصلاً هم مایل نیستند کشورهای دیگر بتوانند به آسانی آن‏را در اختیار قرار گیرند و اگر نتوانند با ابزار دیپلماسی، تهدید و ارعاب و جنگ روانی به مقابله برخیزند، حتماً تهاجم سیاسی را در دستور کار خود قرار خواهند داد و از انجام آن هیچ‏گونه ابائی ندارند.

وقتی گزارش ((سیمور هرش)) در مجله نيويورکر را که قاطعانه از تصميمات دولت بوش و مشورت با سناتورهای آمریکائی برای استفاده از "سلاح اتمی تاکتيکی" و حمله نظامی به تأسیسات اقتصادی، نظامی و هسته‏ای ايران سخن می‏گفت، مطالعه می‏کردم، به‏یاد گزارشی از وی افتادم که دو سال پیش قبل از تهاجم نظامی آمریکا به عراق، پیش‏بینی چنین یورشی را کرده بود و دگربار قرار است که همان سناریو، اما با وقفه‏ای که به ظاهر تلاش‏های دیپلماسی را به‏همراه دارد، دوباره اتفاق بیافتد که برای تمامی آگاهان سیاسی و اقتصادی، ادامه روند موجود در پرونده هسته‏ای، گریزناپذیری تهاجم نظامی می‏باشد. در چنین شرایط خطیر و سرنوشت‏سازی، باید درایت و کیاست سیاسی را در دستور کار قرار دهیم تا با کمترین هزینه ممکن بتوانیم مسیر دست‏یازی به تکنولوژی‏های برتر را برای جامعه هموار نمائیم که درغیراین‏صورت، ممکن است سال‏ها از قافلة توسعة اقتصاد بین‏الملل عقب بمانیم.

همیشه سبز و آفتابی باشید!