3- داشتن ايمان و توكل: تجربه نشان داده است كسانيكه از ايمان قوي برخوردار باشند و در تمامي مراحل زندگي به ارادة برتر توكل كنند، بهتر ميتوانند هدف خويش را تعيين نمايند. ايمان و توكل از انسان، مبارزي خستگيناپذير ساخته و او را براي رسيدن به هدفهاي مطلوب و تأثيرگذار ياري ميرساند. بهطور قطع، در فرايند انتخاب هدف، مشكلات و موانع متعددي پيش روي انسان قرار ميگيرند، تا جايي كه ممكن است ما را از رسيدن به هدف بازداشته يا دلسرد و بيتفاوت كند. اما هرقدر ايمان و توكل آدمي قويتر باشد، مبارزه با مشكلات برايش آسانتر و بلكه دلچسبتر ميشود. "ارنست همينگوي" عبارت جالبي دارد؛ او ميگويد: "مبارزه با مشكلات ما را به هدف نزديك ساخته و اجازه نميدهد كه افراد سرسري و سطحي شوند."
بايد توجه داشته باشيم كه هدف هر كس، ريشه در نگرش، جهانبيني و بهطور كلي اعتقاداتش دارد و بهسختي ميتوان هدف و ايدههايي را كه افراد خواهان تحققشان هستند و زندگي آيندة خود را بر اساس آنها شكل دهند، از اعتقاداتشان جدا كرد. بالاخره، هركس داراي ايماني است، چراكه انسانها از قدرت "فكركردن" و "انتخاب" برخوردار شدهاند و هركس كه بتواند بيانديشد و انتخاب كند، پس، از ايمان و اعتقادي برخوردار بوده و درواقع، همان ايمان و اعتقاد است كه هدف زندگي و چگونگي تعامل با آنرا برايش آشكار ميكند. بهتعبيري ميتوان گفت كه ايمان، مؤثرترين احساسي است كه انسان در طول زندگي بهدست ميآورد و توسط آن، بوم زندگيش را نقاشي و طراحي كرده و خود را در برابر مشكلات و سختيهاي زندگي مهيا ميسازد. "برتراند راسل" ميافزايد: "هر انسان به ايماني نياز دارد تا بتواند در برابر نارواييهايي كه توسط جنگ گرم و سرد برايش بهوجود ميآيند، مقاومت كند."
براي مثال، كسانيكه پيرو نظرية "منفيگرايانه" باشند، زندگي را هيچ و پوچ دانسته و همچون "شوپنهاور" فيلسوف آلماني قرن هيجدهم كه اعتقاد داشت: "روحي ديوانه، كور و تيره بر جهان حاكم است"، براي بشر هيچ آيندة مثبت و روشني را متصور نميدانند و بنابراين، اهداف و ايدههايي كه دنبال ميكنند، سراسر پوچ و بيمحتويست. بههمين صورت، معتقدان به انديشة "پوچگرايي"، زندگي را پوچ دانسته و همچون "نيچه" ديگر فيلسوف آلماني، رابطه ميان معيارهاي اخلاقي و خصايص انساني را پوچ و بيمعني ميدانند. هدفي كه اين افراد براي خود انتخاب ميكنند، درنهايت، بازتابي از تفكر پوچگراييشان خواهد بود.
ازطرفي، كسانيكه معتقد به نگرش "عشرتطلبي" باشند، هدف از زندگي را تنها لذتبردن و غرقشدن در خوشي و عشرت دانسته و هر سخني دربارة معني و مقصود زندگي و اعتناء به ارزشهاي اخلاقي، همچون صداقت، نوعدوستي، بخشندگي، رأفت، عشق و محبت و مواردي از اين قبيل را پوچ و عبث دانسته يا از همة آنها براي عشرتطلبي و گذران دنيا استفاده ميكنند.
طرفداران "اصالت وجود" هم كه پيرو نگرش "اگزيستانسياليسم" هستند، زندگي را از زاوية بيهدفي جهان كه به اعتقاد آنها پوچ و بيمعني است، بررسي كرده و ضمن رد زندگي پس از مرگ، تنها به دنيا اصالت داده و همچون "موريس مرلوپونتي" معتقدند كه انسان قبل از وجود، هيچ بوده و با مرگ دوباره هيچ ميشود. بنابراين هدفِ "انسان تنها" و بيپشتوانهاي كه هيچكس (بويژه، ارادة برتر) او را ياري نخواهد كرد، تنها به خود انديشيدن است و زندگي را فقط آن چيزي ميدانند كه انسانها هر روز با آن سروكار دارند.
درمقابل اين نگرشهاي مادي و الحادي، طرفداران اديان الهي براي زندگي هدف و غايتي متعالي تعريف كرده و بر آن اساس، اهداف خود را تعريف و مشخص ميكنند. ايمان به باور ديني به انسان ميآموزد كه زندگي پوچ و بيمعني نيست و هدف و مقصود آن، شكوفا كردن و رشد انسان است تا بتواند استعدادها و تواناييها خويش را با اهدافي كه انتخاب ميكند، آشكار كند. در اين نگرش، انسان با عبادت كه هدف از خلقت است، ميخواهد به فضايل و صفات معبود خود نزديك شده و مظهر جامع صفان او شود و با اتصال به صفات ارادة برتر، هدف خود را انتخاب ميكند.
اينچنين است كه در باور ديني، ايمان و توكل نقش مهمي را در اهداف انسانها بازي ميكند و درواقع، با جهتدهي اهداف، آنها را تا حصول نتيجة نهايي ياري كرده و متضمن موفقيت همراه با آرامش خواهد بود. هرقدر درجة ايمان و توكل قويتر باشد، صفات ارادة برتر در فرد متجليتر شده و دستاورد هدف انتخابشده، با موفقيتِ همراه با آرامش بيشتري عجين ميشود. بهعبارتي، يكي از مؤلفههاي درجة نزديكي به موفقيتي پايدار، ايمان است و نوع موفقيتي هم كه بهدست خواهيم آورد، ايمان ما به ايدئولوژيي است كه جهانبيني و نگرش ما را شكل ميدهد. باور ديني اعتقاد دارد كه هرقدر ايمان خالصتر و نابتر باشد و پوچي و هيچي را بر زندگي مستولي نكند، موفقيت بيشتري بههمراه آورده، آرامش خالصتري را نصيب آدمي خواهد كرد.
بهراستي، هر انسان در آرزوي رسيدن به موفقيتي است كه در پرتو آن به آرامشي پايدار برسد و چنين آرامشي را بهجز در دامن باور ديني، كجا ميتوان پيدا كرد؟ ايمان به باور ديني است كه ميتواند پليديها و كژيها را از ذهن زدوده و جسم و روح آدمي را براي مبارزهاي سخت در مسير زندگي تا رسيدن به موفقيتي دلچسب، آماده و مقاوم كند.
ادامه مطلب
