تبليغاتX
یادداشت‏های دکتر رحیمی بروجردی - 3- داشتن ايمان و توكل

 

3-  داشتن ايمان و توكل: تجربه نشان داده است كساني‏كه از ايمان قوي برخوردار باشند و در تمامي مراحل زندگي به ارادة برتر توكل كنند، بهتر مي‏توانند هدف خويش را تعيين نمايند. ايمان و توكل از انسان،‌ مبارزي خستگي‏ناپذير ساخته و او را براي رسيدن به هدف‏هاي مطلوب و تأثيرگذار ياري مي‏رساند. به‏‏طور قطع،‌ در فرايند انتخاب هدف، مشكلات و موانع متعددي پيش روي انسان قرار مي‏گيرند،‌ تا جايي كه ممكن است ما را از رسيدن به هدف بازداشته يا دلسرد و بي‏تفاوت كند. اما هرقدر ايمان و توكل آدمي قوي‏تر باشد، مبارزه با مشكلات برايش آسان‏تر و بلكه دلچسب‏تر مي‏شود. "ارنست همينگوي" عبارت جالبي دارد؛‌ او مي‏گويد:‌ "مبارزه با مشكلات ما را به هدف نزديك ساخته و اجازه نمي‏دهد كه افراد سرسري و سطحي شوند."

بايد توجه داشته باشيم كه هدف هر كس، ريشه در نگرش، جهان‏بيني و به‏طور كلي اعتقاداتش دارد و به‏سختي مي‏توان هدف و ايده‏هايي را كه افراد خواهان تحقق‏شان هستند و زندگي آيندة خود را بر اساس آن‏ها شكل دهند، از اعتقاداتشان جدا كرد. بالاخره،‌ هركس داراي ايماني است،‌ چراكه انسان‏ها از قدرت "فكركردن" و "انتخاب" برخوردار شده‏اند و هركس كه بتواند بيانديشد و انتخاب كند، پس، از ايمان و اعتقادي برخوردار بوده و درواقع،‌ همان ايمان و اعتقاد است كه هدف زندگي و چگونگي تعامل با آن‏را برايش آشكار مي‏كند. به‏تعبيري مي‏توان گفت كه ايمان، مؤثرترين احساسي است كه انسان در طول زندگي به‏دست مي‏آورد و توسط آن، بوم زندگيش را نقاشي و طراحي كرده و خود را در برابر مشكلات و سختي‏هاي زندگي مهيا مي‏سازد. "برتراند راسل" مي‏افزايد: "هر انسان به ايماني نياز دارد تا بتواند در برابر ناروايي‏هايي كه توسط جنگ گرم و سرد برايش به‏وجود مي‏آيند، مقاومت كند."

براي مثال، كساني‏كه پيرو نظرية "منفي‏گرايانه" باشند، زندگي را هيچ و پوچ دانسته و همچون "شوپنهاور" فيلسوف آلماني قرن هيجدهم كه اعتقاد داشت: "روحي ديوانه، كور و تيره بر جهان حاكم است"، براي بشر هيچ آيندة مثبت و روشني را متصور نمي‏دانند و بنابراين، اهداف و ايده‏هايي كه دنبال مي‏كنند، سراسر پوچ و بي‏محتوي‏ست. به‏همين صورت، معتقدان به انديشة "پوچ‏گرايي"، زندگي را پوچ دانسته و همچون "نيچه" ديگر فيلسوف آلماني، رابطه ميان معيارهاي اخلاقي و خصايص انساني را پوچ و بي‏معني مي‏دانند. هدفي كه اين افراد براي خود انتخاب مي‏كنند، درنهايت، بازتابي از تفكر پوچ‏گرايي‏شان خواهد بود. 

ازطرفي، كساني‏كه معتقد به نگرش "عشرت‏طلبي" باشند،‌ هدف از زندگي را تنها لذت‏بردن و غرق‏شدن در خوشي و عشرت دانسته و هر سخني دربارة معني و مقصود زندگي و اعتناء به ارزش‏هاي اخلاقي، همچون صداقت، نوعدوستي، بخشندگي، رأفت، عشق و محبت و مواردي از اين قبيل را پوچ و عبث دانسته يا از همة آن‏ها براي عشرت‏طلبي و گذران دنيا استفاده مي‏كنند.

طرفداران "اصالت وجود" هم كه پيرو نگرش "اگزيستانسياليسم" هستند، زندگي را از زاوية بي‏هدفي جهان كه به اعتقاد آن‏ها پوچ و بي‏معني است، بررسي كرده و ضمن رد زندگي پس از مرگ، تنها به دنيا اصالت داده و همچون "موريس مرلوپونتي" معتقدند كه انسان قبل از وجود، هيچ بوده و با مرگ دوباره هيچ مي‏شود. بنابراين هدفِ "انسان تنها" و بي‏پشتوانه‏اي كه هيچ‏كس (بويژه، ارادة برتر) او را ياري نخواهد كرد، تنها به خود انديشيدن است و زندگي را فقط آن چيزي مي‏دانند كه انسان‏ها هر روز با آن سروكار دارند.

درمقابل اين نگرش‏هاي مادي و الحادي، طرفداران اديان الهي براي زندگي هدف و غايتي متعالي تعريف كرده و بر آن اساس، اهداف خود را تعريف و مشخص مي‏كنند. ايمان به باور ديني به انسان مي‏آموزد كه زندگي پوچ و بي‏معني نيست و هدف و مقصود آن، شكوفا كردن و رشد انسان است تا بتواند استعدادها و توانايي‏ها خويش را با اهدافي كه انتخاب مي‏كند، آشكار كند. در اين نگرش، انسان با عبادت كه هدف از خلقت است، مي‏خواهد به فضايل و صفات معبود خود نزديك شده و مظهر جامع صفان او شود و با اتصال به صفات ارادة برتر، هدف خود را انتخاب مي‏كند.

اين‏چنين است كه در باور ديني، ايمان و توكل نقش مهمي را در اهداف انسان‏ها بازي مي‏كند و درواقع، با جهت‏دهي اهداف، آن‏ها را تا حصول نتيجة نهايي ياري كرده و متضمن موفقيت همراه با آرامش خواهد بود. هرقدر درجة ايمان و توكل قوي‏تر باشد، صفات ارادة برتر در فرد متجلي‏تر شده و دستاورد هدف انتخاب‏شده، با موفقيتِ همراه با آرامش بيشتري عجين مي‏شود. به‏عبارتي، يكي از مؤلفه‏هاي درجة نزديكي به موفقيتي پايدار، ايمان است و نوع موفقيتي هم كه به‏دست خواهيم آورد، ايمان ما به ايدئولوژيي است كه جهان‏بيني و نگرش ما را شكل مي‏دهد. باور ديني اعتقاد دارد كه هرقدر ايمان خالص‏تر و ناب‏تر باشد و پوچي و هيچي را بر زندگي مستولي نكند، موفقيت بيشتري به‏همراه آورده، آرامش خالص‏تري را نصيب آدمي خواهد كرد.

به‏راستي، هر انسان در آرزوي رسيدن به موفقيتي است كه در پرتو آن به آرامشي پايدار برسد و چنين آرامشي را به‏جز در دامن باور ديني، كجا مي‏توان پيدا كرد؟ ايمان به باور ديني است كه مي‏تواند پليدي‏ها و كژي‏ها را از ذهن زدوده و جسم و روح آدمي را براي مبارزه‏اي سخت در مسير زندگي تا رسيدن به موفقيتي دلچسب، آماده و مقاوم كند.

 


ادامه مطلب
 

 

نوشته شده توسط <دكتر رحيمي بروجردي >    

    | لینک  |  

Balatarin

  RSS